Filosofieweken Frankrijk

Filosofieweken in Frankrijk. In de mooie middeleeuwse bastide Monpazier (Dordogne). Goed bereikbaar vanuit vliegveld Rotterdam-Den Haag naar Bergerac. Dit jaar - 2022 - over de eerste hoofdvraag van de filosofie: "hoe zit het allemaal in elkaar" of anders gezegd: "de constructie van de wereld".

2022

Filosofieweek 'De constructie van de wereld'

Paul Schuurhuizen, Wim Prinse en Johan ter Heegde nemen het initiatief tot weer een filosofieweek in Frankrijk; in Monpazier. Van maandag 5 september t/m vrijdag 9 september dit jaar. Er zijn genoeg aanmeldingen. De filosofieweek gaat zeker door. Tegen het einde van zondagmiddag 4 september organiseren we een kick-off en maken we kennis met elkaar.

Filosofie en WandelWijs
De filosofieweek in Monpazier omvat niet alleen filosofie, maar ook gezond bewegen. Voor de middagen is er een WandelWijs aanbod: wandelen in combinatie met filosofie. Het wandelaanbod is geschikt voor liefhebbers van korte wandelingen rond Monpazier en voor deelnemers die graag wat langer erop uitgaan.  

Filosofie in de ochtend
Het onderwerp van de week is “De constructie van de wereld”. Dit onderwerp is de eerste hoofdvraag van de filosofie. De vraag naar het zijn, naar hoe het allemaal (de wereld en wij) in elkaar zit en werkt. Niet hoe het fysisch, technisch, maar ontologisch. De inleiders, Paul en Johan, hebben gebruik gemaakt van het boek “Against Continuity” van Arjen Kleinherenbrink. In dit boek laat Arjen zien dat de Franse filosoof Gilles Deleuze een “zevenvoudig filosofisch denkmodel” hanteert voor de eerste hoofdvraag van de filosofie. Arjen Kleinherenbrink stelt dat Deleuze hiermee vooruitloopt op hedendaagse denkers in de westerse filosofie: stromingen die zich laten kennen met het begrip ‘realisme’ in hun titel, zoals het Nieuw Realisme, Speculatief Realisme en Objectgericht Realisme. Deze stromingen behandelen we niet in deze filosofieweek. We bespreken alleen het zevenvoudig filosofisch denkmodel.

WandelWijs in de middag
De theorie van het filosofisch (ontologisch) denkmodel is één zaak. Maar wat betekent dit voor de praktijk? Op een informele manier kunnen we in de middagen hierover denken en uitwisselen: wat is het belang van een ander filosofisch denkmodel voor de praktijken (de ethiek, de politiek) en het 'heil'van mens en samenleving? In het boek "Alles is een machine" van Arjen Kleinherenbrink kun je daar al over lezen. Deelnemers ontvangen vooraf hierover nog aanwijzingen van ons. We werken en spreken wel graag steeds vanuit filosofische teksten die we kunnen duiden. We noemen een tweetal van de tien tot twintig hedendaagse denkers die gebruik maken van dit filosofisch denkmodel: Timothy Morton (boek: “Ecologisch wezen”) en Bruno Latour (boek: "De constructie van de wereld").  

Verplicht of vrij?
Wil of kan je niet zoveel gezond bewegen? Blijf dan in de middag in Monpazier of ga zelf erop uit. Dan zien we elkaar weer in de avond. Wil je die filosofische ochtend niet, dan kun je uitslapen of andere dingen doen, en sluit je in de middag weer aan bij de WandelWijs activiteit.

Materialen; voorbereiding of voorkennis nodig?
De presentaties in de filosofieweek zijn in het Nederlands. Ook de materialen die we uitreiken zijn in het Nederlands. Wij bevelen het boek “Alles is een machine” van Arjen Kleinherenbrink aan. Voorafgaand aan de wandelingen ontvang je een tekst die gericht is op het vertalen van de filosofie van de ochtenden naar het verkennen van op deze theorie gebaseerde praktijken. Voorkennis op het niveau en de omvang van het boekje “Beginnen met filosofie” van Luc Ferry is prettig en gewenst om nog beter te begrijpen waar we deze week qua filosofie eigenlijk mee bezig zijn. Deelnemers ontvangen vooraf hierover nog aanwijzingen van ons.  

Locatie en ruimte
Dit jaar gebruiken we niet een zaal van een restaurant, maar komen we in de Mediatheek of het Socio-Cultureel Centrum van Monpazier bijeen. Indien we met heel veel deelnemers zijn en wanneer coronabesmetting dreigt, maken we gebruik van een nog grotere ruimte in de “Salle des fêtes” van Monpazier.

Inschrijving, verblijf en prijzen
Kies zelf voor jouw accommodatie in of rond Monpazier. We hebben de afgelopen jaren nooit slechte verhalen gehoord over de verschillende mogelijkheden van verblijf hier in Monpazier. Vind zelf iets in of nabij Monpazier dat bij je past qua comfort en budget. Maaltijden (lunches, diners) in restaurants zijn voor eigen rekening van de deelnemer. Koffie en thee tijdens de colleges/workshops zijn begrepen in de prijs voor inschrijving. De prijs voor deelname bedraagt €49 per persoon. Vlieg je van Rotterdam naar Bergerac en huur je niet zelf een auto dan kunnen wij je ophalen en brengen van/naar vliegveld Bergerac. Wij rekenen daarvoor €50 per persoon voor een auto met chauffeur. Laat bij je inschrijving ons weten of je daar gebruik van maakt. Maak, na je aanmelding en inschrijving dus een bedrag van €49 (inschrijving) of van €99 (inschrijving + vervoer) aan ons over.

Programma/dagindeling
Meer details van het programma volgen nog. De opzet van de cursusdagen is als volgt:

09.00 uur - Starten met koffie/thee
09.30 uur - College / Workshop 1 – Johan (Paul)
11.00 uur - Koffie/thee
11.15 uur - College / Workshop 2 – Paul (Johan)
12.30 uur - Lunch in een van de restaurants in Monpazier
14.00 uur - Kort en langer WandelWijs – Wim Prinse, Ad van Hienen, Wim Koetsier
                 en Paul en Johan. Met opdrachten/gesprekken over het Filosofisch
                 Model in de praktijk
19.30 uur - Diner in een van de restaurants in Monpazier
21.30 uur - Nagesprekken aan de bar; waar dan ook in Monpazier

Heb je vragen, stel ze gerust. (Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of 06-20134344).

Met hartelijke groet,
Johan ter Heegde                           

 

2021

Filosofieweken 'Spinoza' in Frankrijk

Cursus 1 - ‘Spinoza: thema’s en verdieping’ (30-8 t/m 4-9-2020)

Cursus 2 - ‘De Ethica van Spinoza’ (6-9 t/m 11-9-2020)

Prijzen:€ 295 per week (inclusief lunches in restaurants Monpazier).
Korting: bij inschrijving voor beide weken, betaal je slechts € 550.

Locatie:Monpazier (een middeleeuwse Bastide in de Dordogne, op 30 km van Bergerac (vliegveld).

Inbegrepen in de prijs van € 295 per deelnemer
1) hapje/drankje bij aankomst zondagmiddag
2) maandag t/m vrijdag: koffie/thee tijdens de workshops in de ochtend
3) gebruik van de zaal/ materialen voor de workshops

Voor eigen rekening
De reis- en verblijfkosten. Verblijf naar keuze in duur of goedkoop hotel, gîte of camping in/bij Monpazier. De kosten maaltijden en andere dan filosofie-activiteiten in de middag of avond: deels gezamenlijke activiteiten die wij in overleg met elkaar organiseren.

Aanmelden: eenvoudig per e-mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Bereikbaarheid
op 30 km afstand van Bergerac (met vliegveld) goed bereikbaar met zeer goedkope vluchten van Transavia als je een beetje tijdig boekt.

Begeleiders: Renee van Laar,  Ed Leenders, Johan ter Heegde

Samenvatting
In september 2020: twee afzonderlijke filosofieweken in Frankrijk over Spinoza.

De eerste week verdiepen we ons in de filosofie van Spinoza: een verdieping zowel als een inleiding tegelijk. We behandelen verschillende thema’s en verwijzen ook naar de teksten van Spinoza zelf. Denk daarbij aan de Ethica, de Verhandeling over de verbetering van het verstand en aan het Theologisch-Politiek Traktaat, al naar gelang het onderwerp. Inleiders/begeleiders: Renee van Laar en Johan ter Heegde

De tweede week nemen we onder leiding van Ed Leenders alle vijf hoofdstukken van de Ethica door. Een unieke kans! Ed Leenders is een bevlogen docent met vele jaren ervaring. Hij weet bovendien als geen ander Spinoza's werken te verbinden aan filosofen voor en na Spinoza, te weten bijvoorbeeld: Descartes, Hegel, Deleuze of Nietzsche. Bijzonder: het is één ding om de Ethica uit te leggen en toe te lichten. En dat gebeurt nadrukkelijk in deze week. Maar in deze week zal Ed Leenders ook geregeld de tekst van Spinoza relateren aan het hedendaags filosofisch denken, een denken beïnvloed door Nietzsche en Freud en vanaf 1968 door Deleuze/Guattari of anders gezegd ‘de receptie van Spinoza in het naoorlogse Frankrijk’. Begeleider: Ed Leenders

 

Filosofieweek 1 - Spinoza: thema’s en verdieping

(van zondag 30 augustus t/m vrijdag 4 september)

We besteden vijf dagen aandacht aan de meest belangrijke thema’s over Spinoza. Thema’s die zijn filosofie begrijpelijk maken, helder en ons verrijken. Spinoza was op zoek naar iets dat hem blij kon maken. Sterker nog: naar iets, dat eenmaal was gevonden, voortdurend genieten van de hoogste blijheid mogelijk maakte. En dat blijkt bij Spinoza iets anders te zijn dan rijkdom, erkenning of genot. Mogelijke onderwerpen deze week zijn:

- de context of wel de tijdruimte van Spinoza’s leven
- drie vormen van ‘weten’: Spinoza’s kenleer
- de emoties bij Spinoza
color: #20124d;">- kritiek op de bijbel (TPT)
- de betekenis van de conatus
- Spinoza's politieke visie (situatie in de Republiek)
- de verschillende recepties van Spinoza
- Spinoza's visie op politiek en vrijheid
- vrijheid belangrijker dan religie en overtuigingen
- de zijnskern der dingen (en vergelijk met wat andere filosofen hierover zeggen)
- Spinoza’s ontologie: het zijn (substantie) en het bestaan (modi). Eindigheid en eeuwigheid.

 

Filosofieweek 2 - Spinoza’s vijf delen van de Ethica

(zondag 6 september t/m vrijdag 11 september)

Elke dag van de week nemen we een deel (hoofdstuk) van de Ethica door. De Ethica kent vijf delen en stelt ons een levensdoel voor ogen. Hoe dat levensdoel te realiseren? Daar gaat de Ethica over! Sommige denken dat je om de Ethica te begrijpen wiskundig geschoold moet zijn. Dit is een groot misverstand. De Ethica is weliswaar opgebouwd uit definities, axioma’s en stellingen, die weer worden bewezen en toegelicht met eerdere definities, axioma’s en stellingen. Maar de Ethica is gewoon tekst, tekst en nog eens tekst. Geen wiskundige formules of geometrische tekeningen en analyses. Daarnaast, buiten de zojuist genoemde logische opzet en structuur, bevat de Ethica nog uitgebreide en cruciale passages, zoals de uitgebreide voorwoorden van de delen 3, 4 en 5 en de appendices van deel 1 en deel 4.

 

Deze twee afzonderlijke cursusweken vormen een unieke gelegenheid!

Wellicht ben je één van de velen die altijd al eens de Ethica van Spinoza heeft willen lezen en begrijpen. Maar je bent er niet aan toegekomen of je hebt het niet afgerond. Pak nu deze unieke kans en laat je begeleiden door een bevlogen lezer en kenner (Ed Leenders) van Spinoza's werken. Haal nu de Ethica uit jouw boekenkast en, ongeacht de vertaling die je bezit, neem jouw exemplaar van de Ethica mee naar Frankrijk. Wanneer je de Ethica nog niet in huis hebt, schaf dan een exemplaar aan, bijvoorbeeld de vertaling van Corinna Vermeulen of van Henri Krop, of de uitgave van de Wereldbibliotheek met een vertaling van Van Suchtelen, of neem de laatste vertaling van Maarten van Buuren.

Informatie over inleiders/begeleiders

Ed Leenders - Hij was 33 jaar leraar grafische vormgeving en kwam via de kunsten bij filosofie terecht. Begin jaren tachtig kwamen de eerste Nederlandse en Engelse vertalingen van de Franse denkers die volop geciteerd werden in kunstteksten. Het poststructuralisme bouwde toen verder op Nietzsche maar ook op Spinoza. Deleuze is een Spinozistisch denker terwijl o.a. Lacan en Derrida meer naar Hegel verwezen. Ed bleef steeds cirkelen rond Nietzsche, Spinoza, Hegel, Heidegger, Deleuze, Badiou, Lacan… Twee jaar geleden bijvoorbeeld verzorgde hij in Monpazier samen met Johan een filosofieweek rond het kleine boekje ‘Filosofie van het ware geluk’ van Alain Badiou. En in België begeleide hij pas nog een Spinoza leesgroep rond het boek van Miriam van Reijen.

Renee van Laar - Zij was gedurende 16 jaar docente aan de Hogeschool Rotterdam. Als achtergrond heeft Renee opleidingen 1e graad kunstonderwijs gevolgd aan de Hogeschool voor de Kunsten te Utrecht en de Academie voor Beeldende vorming te Amersfoort (1983). Sinds 2015 heeft zij zich verdiept in filosofie. Zij is betrokken bij ‘FilosofieVoorHetLeven’ door mee te doen met werkgroepen en het verzorgen van workshops kunstfilosofie. Sinds 2017 volgt zij colleges via de Spinoza Kring te Soest.

Johan ter Heegde - Ingenieur (TU Delft). Hij werkte twaalf jaar bij Shell. Vervolgens twaalf jaar actief als partner-adviseur in een organisatieadviesbureau. Daarna werkzaam als oprichter en eigenaar van Procesoffice. Hij studeerde wijsbegeerte van 2004 t/m 2018 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Johan is vanaf 2010 tot heden actief met maandelijkse filosofische cafés in Rotterdam en Den Haag, en met maandelijkse workshops en werkgroepen onder de vlag van de netwerkorganisatie ‘FilosofieVoorHetLeven’ (zie de website op https://filosofievoorhetleven.nl)

 

Meld je aan. Gewoon per e-mail zeggen dat je meegaat. Vol is vol.

In de ochtenden houden we de workshops in restaurant/café “La Bastide” in het centrum van Monpazier. Aan het einde van de ochtend, na de workshops, lunchen we gezamenlijk bij dit restaurant/café. We spreken af of en wanneer we elkaar hier of elders weer ontmoeten. Ook de verschillende terrasjes in Monpazier bieden natuurlijk prima gelegenheid om elkaar te ontmoeten. En op twee minuten lopen van de markt vind je tal van mogelijkheden om ergens in het veld of een boomgaard te vertoeven.

Hierna geef ik je alvast het programma op hoofdlijnen. 

Zondag
18.30 - 19.30 Ontvangst in café “La Bastide” in Monpazier
19.30 - 20.00 Kennismaking, toelichting weekprogramma, afspraken maken.
20.00 - 21.30 Aansluitend buffet/maaltijd bij Café La Bastide of elders in Monpazier.

Maandag t/m vrijdag
08.30 - 09.00 - Ontvangst, koffie
09.00 - 10.30 - Workshop
10.30 - 11.00 - Pauze
11.00 - 12.30 - Workshop

12.30 - 14.00 - Déjeuner (in de prijs van deelname begrepen)

14.30 - 19.30 - Vrij middagprogramma. Samen of zelf iets doen. Er zijn talloze mogelijkheden: schilderen, kanoën, zwemmen, wandelen, golfen, klimpark, paardrijden, het bezoeken van wijnproeverijen of gewoon toch nog maar wat filosoferen ergens in het landschap of op een terras in het dorp. We geven je nog gerichte aanwijzingen.

19.30 - 22.00 - Vrij avondprogramma. Wel enkele opties, bijvoorbeeld (1) samen ergens eten is mogelijk, (2) de workshops nabespreken met een glas wijn ...in het filosofiecafe, (3) in de middag of avond: meer gestructureerde socratische gesprekken over concepten uit de workshops van de ochtend onder leiding van Ed Leenders.

 

Verblijf in of nabij Monpazier

Een heel plezierig en comfortabel verblijf is natuurlijk Hotel Edward in Monazier (circa € 100 per nacht). Als je mij een lijstje vraagt van mogelijkheden, denk ik aan bijvoorbeeld:  

- L’ Ariade
- Les Hortensias
- Hotel de France op de marktplaats in Monpazier
- Chez Edèll
- Chez Janou.

Er zijn er natuurlijk nog meer. Je komt ze tegen bij de bekende www.booking.com en bijvoorbeeld www.hometogo.nl. Je vindt ze vanzelfsprekend ook als bed & breakfasts op het internet via Google met bijvoorbeeld B&B Monpazier en ook bij Airbnb.

Reizen en reiskosten
Op dit moment (januari 2020) boek je met Transavia een vlucht van Amsterdam-Schiphol naar Bergerac voor een bedrag rond € 49 en voor eenzelfde bedrag ook weer terug. Je kunt zelf een auto huren. Wat ook kan: als we weten wie wanneer komt organiseren we het transport naar Monpazier.