Gilles Deleuze - het boek Dialogen - zaterdagworkshops

zaterdag 18 juni 2016 Johan ter Heegde

Gilles Deleuze en Claire Parnet - Dialogen. Dat boek gebruiken we op de achtergrond van drie zaterdagworkshops op

- zaterdag 3 september,

- zaterdag 1 oktober en

- zaterdag 5 november 2016.

Wederom op de mooie en natuurlijke locatie Buitengoed Uylenburg bij Delft (Delfgauw).  

Het boek 'Dialogen' is een van de eerste in het Nederlands vertaalde teksten van Deleuze. Monique Scheepers heeft het boek vertaald. Ze zegt ergens in het voorwoord over het boek: ‘De gebezigde taal in dit boek doet denken aan spreektaal, alleen is zij te gecultiveerd om spreektaal te zijn. We kunnen niet ‘gewoon’ lezen, maar we moeten klankkleuren aanbrengen, stembuigingen volgen, het juiste ritme vinden… We moeten als het ware al lezende de spreker horen. Deleuze zegt zelf: ‘goed lezen is erin slagen een boek te behandelen zoals je een plaat beluistert, een film of televisie-uitzending bekijkt, of een wijsje in je opneemt’. Deleuze roept op om uit de vertrouwde denkschema’s te breken en te luisteren naar het gemoed in plaats van naar het verstand. 'Pop’filosofie.

Lees meer...

Workshops filosofie - Spinoza - een kennismaking

zondag 27 maart 2016 Albert Wessendorp

Binnenkort, zaterdag 7 mei 2016, weer eens filosoferen op Buitengoed Uylenburg bij Delft (Delfgauw). Deze keer over een van de grootste en meest spraakmakende filosofen van onze westerse beschaving en geschiedenis van de filosofie. Bovendien een Nederlandse filosoof: Spinoza.  

De filosoof Spinoza is de laatste jaren erg populair en dat is op zijn minst verwonderlijk want zijn teksten zijn niet gemakkelijk leesbaar. Gelukkig zijn er vertalers en andere filosofen die zijn werk toegankelijk maken en ons kunnen verleiden om toch ook eens een tekst te lezen van hem persoonlijk. En dan zijn wij er uiteraard ook nog om Spinoza  “behapbaar” voor je te maken. In onze workshop gaan we proberen om bij jou belangstelling te wekken voor deze filosoof “van eigen bodem”. Mocht je al kennis hebben genomen van wat Spinoza te zeggen heeft dan is er bij ons de mogelijkheid om je kennis met anderen te delen en de vragen die je ongetwijfeld ook hebt “in discussie” te brengen. Wat komt aan bod?

Lees meer...

Workshops filosofie - Gilles Deleuze - een kennismaking

vrijdag 11 maart 2016 Johan ter Heegde

Binnenkort, 4 juni 2016, weer op een zaterdag filosoferen op Buitengoed Uylenburg bij Delft (Delfgauw). Deze keer over de filosofie, zeg maar het differentiedenken, van de Franse filosoof Deleuze.

Maar .....  of dit met elkaar uitwisselen over zijn filosofie, door hem zelf ook gezien wordt als 'filosoferen' valt sterk te betwijfelen. Voor Deleuze is filosoferen iets anders dan gezellig of intiem met elkaar rond het haardvuur mooie gedachten delen en uitwisselen. Als we dat doen, zou Deleuze zeggen, dan denken, en hij bedoelt een Denken met een hoofdletter, we eigenlijk nog helemaal niet.

Lees meer...

Het Deleuze Compendium - handige wegwijzer naar de filosofie van Deleuze

maandag 18 januari 2016 Johan ter Heegde

De groep Deleuze / Nietzsche maakt bij de start gebruik van het Deleuze Compendium van Uitgeverij Boom Amsterdam. Er is nog niet zoveel materiaal in het Nederlands over de Franse filosoof Deleuze. Het hoofdwerk "Verschil en Herhaling" is nu beschikbaar in het Nederlands. Maar een ander belangrijk hoofdwerk van Deleuze "Logique du sens" is op dit moment aleen vertaald in het Engels: "The Logic of Sense".

Lees meer...

Thomas Piketty. Gelijkheid en rechtvaardigheid of pleidooi voor differentie?

woensdag 21 januari 2015 Johan ter Heegde

Thomas Piketty stelt dat het verschil tussen arm en rijk toeneemt. De ongelijkheid van inkomen of vermogen neemt toe in een tijd dat, hier in het westen, de welvaart is toegenomen. Dat geeft verschillende vragen. Hoe komt of hoe kan dat? Wat vinden we daarvan? Hoe zit dat eigenlijk met deze waarden of idealen: gelijkheid of gelijkwaardigheid? Is (een zekere) ongelijkheid ook direct onrechtvaardig? Wat denk jij en wat zou jij willen? Hoe ga jij daarmee om? En als we toch goed naar de werkelijkheid en onszelf kijken: willen we niet allemaal verschillend, uniek zijn? Willen we niet allemaal op onze eigen wijze invulling geven aan "een goed leven".  Geef ons dan die ruimte of vrijheid voor ongelijkheid of verschil. Moeten we verschillen juist niet koesteren? Leve de differentie!

Lees meer...

Naar een tweede humanisme: van de Liefde (Franse filosoof Luc Ferry)

zondag 23 november 2014 Albert Wessendorp

Van de Franse filosoof Luc Ferry weten we dat filosofie voor hem iets heel anders is dan een kunde of kunst van logisch argumenteren, kritisch redeneren of helder denken. Dit is immers niet onderscheidend. In vele beroepen of professies is logisch nadenken, argumenteren en redeneren een essentieel deel van het werk. Voor de filosoof Luc Ferry is filosofie een zoeken naar 'heil' of betekenis in dit leven. Luc Ferry beweert dat alle belangrijke westerse filosofen antwoorden zoeken op de vraag naar een goed, gelukkig en zinvol leven. Zoals Luc Ferry zegt:

Een wereldlijke spiritualiteit; een heilsleer zonder God.

Zie het boek van Luc Ferry: "beginnen met filosofie'.

In deze workshop onderzoeken we meer diepgaand zijn visie. We kijken ook naar andere standpunten. We zijn het niet zonder meer eens met hem.

Lees meer...

Filosofisch denken. Vijf filosofen aan het woord. En een echt debat.

donderdag 14 augustus 2014 Albert Wessendorp

Wanneer spreken we van filosofisch denken? Van filosoferen? Is er verschil met ons dagelijks denken en waarin zit dan dat verschil? Als je bent afgestudeerd in de filosofie weet je dan wat het is om te filosoferen? Of is een academische opleiding helemaal niet nodig om tot filosoferen te komen? Nog een andere vraag is: waarom zou je eigenlijk willen filosoferen? Levert het je ook iets op? Of is het niet anders dan moeilijk doen over makkelijke zaken?

Lees meer...

Oosterse Filosofieën: een vergelijking met behulp van een referentiemodel

maandag 16 september 2013 Johan ter Heegde

Een workshop, mogelijk een eerste workshop van een serie met nog een aantal workshops, waarin we met elkaar het levenswerk onderzoeken van Ulrich Libbrecht, sinoloog en kenner van het Aziatische gedachtegoed (emeritus hoogleraar Universiteit Leiden en universiteit K.U. Leuven). 

Lees meer...

Ayn Rand - De Eeuwige Bron

dinsdag 27 augustus 2013 Johan ter Heegde

Boek "De eeuwige bron" van Ayn Rand. In verband met onze workshop "ethiek" heb ik de afgelopen dagen het boek “De eeuwige bron" van Ayn Rand gelezen. In de roman zet zij twee mensbeelden naast of tegenover elkaar: enerzijds het integere of het authentieke type, de individualist met een onafhankelijke geest die wil vernieuwen en anderzijds het meer angstige, meelopende type dat zich conformeert en door de ander laat bepalen.

Lees meer...

Ontdek je eigen stijl van filosoferen!

donderdag 22 augustus 2013 Albert Wessendorp

Het lijkt er sterk op dat filosofen in de loop van de tijd bescheidener zijn geworden. Bescheidener m.b.t. wat onder filosoferen verstaan moet worden. Waar het voor Plato nog ging om het schouwen van de ideeen van het Goede, Schone en Ware, definieert Paul Wouters (“Denkgereedschap 2.0”) filosofie als “verheldering van de problemen waar we in ons dagelijks leven mee te maken hebben”.

Lees meer...

Denken: wat nu?

dinsdag 13 augustus 2013 Albert Wessendorp

Nadenken over het denken lijkt als voordeel te hebben dat je datgene wat je denkt over het denken onmiddellijk kunt toetsen aan je aktiviteit van dat moment, je eigen denken dus. We zijn allemaal “ervaringsdeskundigen”! Reden genoeg dus om eens bij elkaar te gaan zitten en dit denken van ons wat nader te bekijken. Denken kan omschreven worden als ”een innerlijk of mentaal proces waarbij een voorstelling, herinnering of idee wordt gevormd” zegt Wikipedia. Daar nemen we natuurlijk geen genoegen mee! Hoezo “mentaal”? Leert Dick Swaab ons niet dat wij “slechts”ons brein zijn? Hoezo”voorstelling”? Heeft Daniel Dennett dan nog niet afgerekend met het idee dat er een mensje in ons zit die naar een film kijkt? Hoezo “proces”?

Lees meer...

Romantisch project: voor de schijn of voor een werkelijk zinvol bestaan?

donderdag 08 augustus 2013 Johan ter Heegde

Mensen hebben een onweerstaanbare behoefte de zin van het bestaan te doorgronden. Wij, mensen, hebben dat typisch verlangen van ons leven een harmonisch geheel te maken. Het romantisch wereldbeeld is één van de “leveranciers” die deze behoefte zou kunnen vervullen.

Het eenzijdig rationalisme, de vooruitgangs- en maakbaarheidsgedachte en de teloorgang van de vanzelfsprekendheden van het geloof wekken ons verlangen naar een “romantisch project”: een romantisch verlangen naar eenheid en harmonie, naar het ongedeelde, het oneindige en absolute.

Lees meer...

Hannah Arendt: filosofisch denken, hoezo? Het lost immers niets op.

woensdag 07 augustus 2013 Johan ter Heegde

De filosofe Hannah Arendt draagt haar nieuwe boek “Denken” op aan de filosoof Heidegger en ontleent aan hem in het eerste hoofdstuk van haar boek de volgende uitspraak:

  • Denken leidt niet tot kennis, in tegenstelling tot de wetenschappen.

  • Denken levert geen bruikbare levenswijsheid op.

  • Denken lost de raadsels van de wereld niet op.

  • Denken verleent niet onmiddellijk de macht om te handelen.

Daarom maar eens onderzoeken: “waarom denken?” 

Lees meer...

Ethiek in uitersten: Immanuel Kant, Jan Verplaetse en Ayn Rand.

woensdag 07 augustus 2013 Johan ter Heegde

Immanuel Kant, Jan Verplaetse en Ayn Rand. Wie verzint deze combinatie? Ondergetekende. Ethiek kun je natuurlijk nooit behandelen in een dag. Maar u weet dat we bij FVHL geen hoorcolleges geven. In workshops proberen wij u te inspireren en te prikkelen - via deze filosofen - met verschillende interessante zaken uit de ethiek. En elke deelnemer zal vervolgens op zijn eigen manier verder kunnen lezen en onderzoeken. 

Lees meer...

Ethiek in uitersten: Immanuel Kant, Jan Verplaetse en Ayn Rand.

woensdag 07 augustus 2013 Johan ter Heegde

Immanuel Kant, Jan Verplaetse en Ayn Rand. Wie verzint deze combinatie? Ondergetekende. Ethiek kun je natuurlijk nooit behandelen in een dag. Maar u weet dat we bij FVHL geen hoorcolleges geven. In workshops proberen wij u te inspireren en te prikkelen - via deze filosofen - met verschillende interessante zaken uit de ethiek. En elke deelnemer zal vervolgens op zijn eigen manier verder kunnen lezen en onderzoeken. 

Lees meer...

vrije wil:een raadsel

woensdag 19 september 2012 Albert Wessendorp

vrije wil: een raadsel

Zaterdag 8 september gaf ik over "vrije wil" een workshop met de titel "het raadsel van de vrije wil". Over "vrije wil" iets presenteren vergt een behoorlijk investering maar het levert mij ook altijd het nodige op. De discussie over de vrije wil met de deelnemers is erg boeiend en brengt mij weer nieuwe inzichten. Daarnaast vind ik het leuk om de deelnemers beter te leren kennen en dat lukt prima want de gesprekken,ook deze keer over "vrije wil" worden door onze deelnemers, mede op ons (Johan en ik) verzoek, altijd rijkelijk voorzien van voorbeelden uit de dagelijkse praktijk.

Lees meer...

Word zelf filosoof!

woensdag 01 juni 2011 Albert Wessendorp

Jan Bransen, hoogleraar filosofie aan de Radboud Universiteit Nijmegen, wil de filosoof in ons tot leven wekken. Hij doet dat door allereerst duidelijk te maken dat het simpelweg hebben van een mening nog iets anders is dan een mening die we ons oprecht, grondig en kritisch hebben toegeëigend. De journalist, de wetenschapper en de literator hebben dat laatste naar de mening van Bransen wel gedaan. Ook de filosoof hoort bij dit drietal. In welk opzicht verschilt nu de filosoof van deze andere “opiniemakers”?

Lees meer...

debat over film "The Red Chapel"

zondag 09 januari 2011 Johan ter Heegde

Ik zag vanmiddag, 9 januari 2011, in het Filmhuis in Den Haag de documentaire 'The Red Chapel' die gaat over twee Deense  komieken, die in Zuid-Korea zijn geboren en in Denemarken zijn opgegroeid. In het kader van een culturele uitwisseling voeren zij in Noord-Korea een voorstelling op. Inzet is het  dictatoriale regime door middel van humor op de hak  te nemen. Maar de zaak verloopt al snel na aankomst anders, want gaandeweg bepalen de Noord Koreanen steeds meer de inhoud van de voorstelling. Zie voor meer details www.theredchapel.com en zie  www.filmhuisdenhaag.nl/film/3080/the-red-chapel.aspx

Lees meer...

filosofie als levenskunst

woensdag 12 mei 2010 Johan ter Heegde

Filosofie als levenskunst: twee gedaanten van filosofie?

De levenskunst is terug. Filosofie als levenskunst is in. De hype of belangstelling voor filosofie gaat gepaard met grote verwachtingen: filosofie als consult, hulp, therapie of ‘spirituele’ dienst. Terwijl  de vrije, op kennis en wetenschap gebaseerde en moderne mens ‘vooruitgaat’ en steeds meer te kiezen heeft, keert de filosofie terug naar haar wortels en probeert haar oorsprong opnieuw te herinneren. Zo probeert de filosofie van de levenskunst te antwoorden op levensvragen. Zij wil antwoord geven op de vraag naar hoe te leven. Zij poogt te antwoorden op vragen over eindigheid, lijden, passie, lot en noodlot.

Lees meer...

nacht van de filosofie

vrijdag 16 april 2010 Johan ter Heegde

Het was druk op kantoor, afgelopen vrijdagmiddag. Ik moest me haasten om op tijd in Amsterdam te zijn voor ‘de nacht van de filosofie’. Maar om acht uur was ik er, in Felix Meritus in Amsterdam. Het was er gezellig druk. Bijzonder leek me deze keer om Peter Bieri te ontmoeten. De filosoof die onder het pseudoniem Pascal Mercier verschillende romans heeft geschreven, zoals `Nachttrein naar Lissabon’ en Perlmann's zwijgen'. Verrukkelijke romans waarin filosfische reflectie en inzicht combineren met een geraffineerde verteltrant en zo de lezer tot de laatse bladzijde blijft boeien. Helaas bleek Peter Bieri plotseling verhinderd en kwam Joep Dohmen, met een alternatief. Joep Dohmen is hoogleraar ethiek en schrijver van verschillende boeken over levenskunst of beter gezegd: de filosfie van de levenskunst. Joep gaf een interessante en bondige samenvatting van het schrijverschap en van het filosofisch werk van Peter Bieri: ‘Het handwerk van de vrijheid’.

Lees meer...

Eagleton gelezen

dinsdag 06 april 2010 Albert Wessendorp

Terry Eagleton (Uitgeverij Atlas 2007) heeft een aardig boekje geschreven over de zin van het leven. Hij vraagt zich allereerst af of: "wat is de zin van het leven?" wel een echte vraag is en refereert aan het onderscheid dat Wittgenstein maakte tussen echte en nepvragen. Het feit dat bedoelde vraag op eenzelfde manier is gestructureerd als bijv. de vraag: "wat is de kleur van die gordijnen?" betekent nog niet dat er op de vraag naar de zin van het leven ook een antwoord gegeven zou kunnen worden. Volgens W. is er geen oplossing, geen antwoord op de vraag te geven en waarom zou alles wat onder het begrip menselijk leven valt ook een enkele betekenis moeten hebben? Begrippen als "zin" en "betekenis" zijn verdacht geworden. Dingen zijn zichzelf en verwijzen nergens naar, zo is de postmoderne insteek. Moeten we dan maar afzien van het stellen van de vraag? Eagleton vindt dit niet nodig hetgeen niet verrassend is gelet op het feit dat hij zijn boekje heeft geschreven.

Lees meer...

filosofie studeren maakt niet gelukkig

zondag 28 februari 2010 Johan ter Heegde

Ik las ergens schrijfster en filosofe Patricia De Martelaere (zij is overleden) bekennen dat ze zich nooit echt gelukkig heeft gevoeld met de filosofie. Zij zegt: “Ik begon filosofie te studeren vanuit het verlangen om eindelijk te weten te komen hoe het zit in de wereld. Hoe de werkelijkheid is. Hoe ik zelf in elkaar zit. Sommige jonge mensen hebben dat verlangen. Dan raak je als filosofiestudent wel snel ontgoocheld, omdat filosofie daar helemaal niet over gaat. Filosofie studeren gaat over de theorieën van filosofen.”
Tot zover Patricia De Martelaere.

Lees meer...