Dit betreft de titel van een boek van Maarten van Buuren met deze wel zeer intrigerende titel. Wat beoogt de auteur met deze combinatie van drie beladen begrippen? Van Buuren is geen natuurkundige, maar dat neemt niet weg dat hij de lezer een boeiende uiteenzetting over de kwantummechanica voorschotelt. Bovendien neemt hij je mee op een fascinerende reis door de werelden van de biologie, religie, kosmologie, literatuur, biochemie, wetenschapsgeschiedenis en filosofie. Een meeslepende onderneming langs ontdekkingen en inzichten die ons beeld van de werkelijkheid ingrijpend hebben veranderd: over het raadselachtige kwantumgedrag van de materie tot de oorsprong van het heelal, over de elementaire bouwstenen van de werkelijkheid tot de vraag naar het bestaan van God. In deze lezing richt ik mij vooral op de kwantummechanica, zoals Van Buuren die uiteenzet en interpreteert. De andere terreinen die hij verkent, komen slechts kort aan bod, voor zover ze een licht werpen op de vragen die centraal staan. Wat mogen wij uit de natuurwetenschappen afleiden over werkelijkheid, betekenis en bestaan? Waar houdt de wetenschap op en begint de filosofie? Hoe verhouden filosofische interpretaties zich tot de wetenschappelijke betekenis van de begrippen waarop zij zich baseren? Een presentatie over grote vragen, bijzondere verbanden en soms verrassende sprongen van wetenschappelijke inzichten naar levensbeschouwing.
Literatuur:
- M. van Buuren 'Quantum, de oerknal en God' (ISBN 9789047712084). Van Buuren ontwikkelt een visie vanuit het gedachtegoed van Spinoza. Lees voor meer achtergrondinformatie zijn boek over Spinoza 'De essentie van Spinoza' (ISBN 9789491693908).
- Voor uitgebreidere populair wetenschappelijke informatie over de kwantummechanica raad ik aan het boek van P.J. van Leeuwen 'Kwantumfysica, Informatie en Bewustzijn' (ISBN 9789463427197) te lezen.
- Ook leerzaam is het boek van C. Rovelli: 'Over de gelijkheid van alle dingen' (ISBN 9789044661910). Hierin lees je hoe een natuurkundige een wereldbeeld ontwikkelt vanuit de quantumtheorie en de relativiteitstheorie. Het verschil met M. van Buuren zit in wat zij met het ontbreken van de zekerheid doen. Rovelli blijft in die onzekerheid en maakt er een filosofie van. Van Buuren vult de kloof met een positief principe, de vormende kracht die hij God noemt.
Lees meer op het Forum: Het is afgelopen met het neoliberalisme, nu is het roofkapitalisme aan de beurt